De belangrijkste vaktermen uit de drukkerij eenvoudig uitgelegd

De Vakjargon in de drukkerijbranche kan je soms behoorlijk in de war brengen. Als je nu niet toevallig een grafische opleiding hebt genoten of als drukker werkzaam bent, duiken er al snel vraagtekens op in je hoofd wanneer je met diverse vaktermen wordt geconfronteerd. Zo bijvoorbeeld bij de Bestelling van Visitekaartjes of flyers voor het pas opgerichte bedrijf zonder de hulp van een grafisch ontwerper.
Zodat je je weg kunt vinden in de Beter je weg vinden in de wirwar van vaktermenIn dit blogartikel hebben we de belangrijkste daarvan op een rijtje gezet en kort en bondig voor je uitgelegd.

Wat zijn CMYK en RGB?

Deze twee afkortingen beschrijven Kleurruimten die we in het dagelijks leven tegenkomen. Maar voordat we ons concentreren op de beschrijving van deze twee, gaan we eerst nog even in op de eigenlijke Definitie van kleur een: Dit wordt veroorzaakt door licht en wordt door ieder van ons individueel waargenomen. We maken onderscheid tussen de zogenaamde licht- en lichaamskleuren. De Lichtkleuren zijn afkomstig van een zelflichtgevende lichtbron. Lichtekkleuren daarentegen zijn een visuele kleurwaarneming die wordt gereflecteerd door het oppervlak van verschillende objecten.

RGB staat voor de primaire kleuren rood, groen en blauw, welke lichtkleuren zijn. Door ze te mengen kun je in theorie tot wel 16 miljoen kleurschakeringen creëren. De som van deze drie basiskleuren is overigens wit en wordt aangeduid als additieve kleurmenging beschreven. De lichte kleuren hebben echter een addertje onder het gras: ze kunnen niet worden gebruikt voor drukwerk. Als we terugdenken aan de schooltijd, toen we tijdens de tekenles de primaire kleuren met waterverf door elkaar mengden, heeft iedereen het volgende effect ervaren: hoe meer kleuren we met onze penselen door elkaar roerden, hoe donkerder de kleur werd. Hetzelfde geldt voor het drukwerk en daarvoor is een andere oplossing nodig. Waar zien we RGB-kleurruimten nu in het dagelijks leven? Het antwoord op deze vraag ligt precies voor je ogen, terwijl je deze regels leest: RGB-kleuren zijn te vinden op onze beeldschermen op de PC, smartphone of tablet, of zelfs op digitale foto’s. Als je een deel van het scherm voor je zou vergroten, zou je zien dat alles is opgedeeld in kleine rode, groene en blauwe puntjes.

Bij het drukken wordt het CMYK-kleurmodel gebruikt, dat voor Cyaan, magenta, geel en zwart staat. Maar, zo vraagt de oplettende lezer zich af, waar staat de letter „K“ voor? Het zit zo: theoretisch gezien leveren de drie kleuren cyaan, magenta en geel, wanneer ze worden gemengd, zwart op. Dit is bij het drukken echter niet verzadigd genoeg voor ons oog, dus wordt er een zogenaamde sleutelfactor „K“ toegevoegd voor het contrast. Bij het drukken worden de kleuren doorgaans achtereenvolgens op wit papier aangebracht, waardoor de verschillende kleurschakeringen ontstaan. In tegenstelling tot RGB is CMYK een subtractieve kleurmenging. Door meer kleur toe te voegen, wordt het gereflecteerde licht afgetrokken

Tip van druck.at:

De CMYK-kleurruimte is kleiner dan de RGB-kleurruimte. Dit betekent dat er bij het drukken minder kleuren kunnen worden weergegeven dan op het scherm. Het is daarom belangrijk om afbeeldingen altijd vooraf naar CMYK te converteren, omdat je hiermee het resultaat op papier kunt ‘simuleren’ en zelf nog kunt ingrijpen in het uiterlijk (verzadiging of contrast verhogen, enz.).

Wat is een overvuller?

De ‘Überfüller’ verwijst naar de Snijmarge aan de rand van een drukwerkproduct. Zo wordt voorkomen dat een afbeelding die tot aan de papierrand reikt, onbedoeld wordt afgesneden. In de praktijk betekent dit dat de afbeelding minimaal 2 mm buiten de snijmarkeringen moet uitsteken om een „witte rand“ aan de randen te voorkomen.

Wat zijn speciale kleuren en steunkleuren??

De bekendste kleursystemen, die beide op hun eigen manier hetzelfde kunnen, zijn de HKS- of Pantone-kleuren. Het voordeel van een speciale kleur is de kleurvastheid, omdat deze niet onderhevig is aan schommelingen. Vooral op het gebied van corporate branding, wanneer het gaat om de kleurnauwkeurigheid van bijvoorbeeld een logo, zijn ze van bijzonder belang. Het kleurbereik bij speciale kleuren is veel groter dan bij CMYK, omdat ze zijn gebaseerd op 9 (HKS) respectievelijk 14/18 (Pantone, Pantone plus) basiskleuren, die onderling worden gemengd.